DBA en modelovereenkomsten i.p.v. VAR

Sinds mei 2016 is de wet- en regelgeving voor de VAR veranderd. Vanaf die tijd geldt de wet Derugulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA). Als een zzp-er (opdrachtnemer) voor een opdrachtgever gaat werken bepalen de zzp-er en de opdrachtgever samen of er sprake is van loondienst (een dienstbetrekking), of dat er sprake is van zelfstandige arbeid. Je spreekt van zelfstandige arbeid als:
  • je je vrij en willekeurig mag laten vervangen door een derde.
  • de opdrachtgever de verplichting heeft  je voor het werk te betalen. De opdrachtgever heeft geen loondoorbetalingsverplichting.
  • er geen gezagsverhouding is tussen jou en de opdrachtgever. Je bent volledig vrij om te bepalen wat je doet en hoe je het doet.
  • je zelf alle klachten over jou en je werk afhandelt.
  • als je zelf aansprakelijk bent voor niet nagekomen verplichtingen.
  • als je zelf aansprakelijk bent  voor schade die de opdrachtgever heeft opgelopen door jouw werk.
In de meeste gevallen is duidelijk of er sprake is van loondienst, of van zelfstandige arbeid. Toch zijn er vaak twijfelgevallen. In dat geval kun je als zzp-er een modelovereenkomst gebruiken, maar dat ben je niet verplicht. Werk je volgens zo'n modelovereenkomst, dan weet je zeker dat er geen sprake is van loondienst. De opdrachtgever weet dan zeker dat hij geen loonheffingen hoeft te betalen. Het kan wel betekenen dat je je werkwijze moet aanpassen, want die ligt voor beide partijen expliciet vast in de overeenkomst. Wijk je daarvan af, dan moet de opdrachtgever alsnog loonheffingen betalen. Vroeger bij de VAR hoefde hij dat niet.
 
Modelovereenkomsten
 
Werken met een modelovereenkomst is dus niet verplicht. Bedenk dus eerst of je er wel een nodig hebt. Bij twijfel kun je een modelovereenkomst gebruiken. Hier is een stappenplan:
  • zoek een modelovereenkomst op de site van de Belastingdienst die past bij de manier waarop je wilt samenwerken. Lees in de toelichting bij elke overeenkomst voor welke situatie hij bedoeld is.
  • pas de modelovereenkomst zo nodig aan. De BElastingdienst heeft bij de beoordeling van de overeenkomsten gekeken welke artikelen van belang zijn voor de vraag of er sprake is van loondienst. Die artikelen zijn geel gemarkeerd en die mag je niet veranderen. Andere artikelen mag je wel verandelen zolang ze niet in strijd zijn met de gemarkeerde artikelen. De Belastingdienst hoeft de aangepaste modelovereenkomst niet te beoordelen.
  • leg vast volgens welke modelovereenkomst je gaat werken. Stuur bijvoorbeeld de modelovereenkomst mee als bijlage in een mail waarin je afspraken bevestigt.
  • werk volgens de afspraken in de gekozen modelovereenkomst. Een incidentele afwijking van de geelgemarkeerde bepalingen leidt niet meteen tot loondienst.
Let op!
Werken met een modelovereenkomst zegt alleen iets over de arbeidsrelatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Voor die opdracht is geen sprake van loondienst en de opdrachtgever hoeft hierover geen loonbelasting te betalen. Het zegt niets over de vraag of deze zzp-er ondernemer voor de inkomstenbelasting is, of ondernemer voor de btw. Hiervoor beoordeelt de Belastingdienst het totaal aan opdrachten van de zzp-er.